GODIŠNJI ZBIRNI IZVJEŠTAJ O RADU INSTITUTA ZA HISTORIJU (2025.)

Vijeće Instituta za historiju je na 16. redovnoj sjednici održanoj 4. februara 2026. godine razmatralo i usvojilo sljedeći Godišnji zbirni izvještaj o radu Instituta za historiju:

1. Izbori u naučnoistraživačka zvanja:

Dr. Sedad Bešlija (naučni savjetnik za stariju historiju – osmanski period)

Dr. Muhamed Nametak (naučni savjetnik za modernu historiju)

Dr. Jasmin Medić (viši naučni saradnik za modernu historiju)

Dr. Aida Ramić (viši naučni saradnik za modernu historiju)

2. Izdavačka djelatnost:a) Edicija Historijske monografije

Muamer Džananović, Jasmin Medić, Hikmet Karčić, Nastanak Republike srpske. Drugo izdanje

Sedad Bešlija, Hercegovački kadiluci u 17. stoljeću.

Aida Ramić, Sarajevo u ritmu modernizacije.

Mehmed Hodžić, Od Mostara do Beograda. Politička i društvena djelatnost Šerifa Arnautovića.

Edin Omerčić, Brzina mraka. Politička djelatnost SPC u BiH 1989-1996. Drugo izdanje

Ramiza Smajić, Migrations and the Bosnian Eyalet 1683-1718. (e-izdanje)

Sedad Bešlija, Sanjak of Herzegovina in the 17th Century. (e-izdanje)

Enes Dedić, Bosnian Kingdom and Serbian Despotate (1402-1459). (e-izdanje)

Hana Younis, A Qadi in the Christian Empire. (e-izdanje)

Historija Bosne i Hercegovine I-VI. (doštampano 500)

b) Edicija Posebna izdanja

Zbornik radova „Bosna i Bošnjaštvo: od fra Ivana Franje Jukića do Adila Zulfikarpašića“ (ur. Safet Bandžović)

c) Dokumenti

Esad Kurtović, Izvori za historiju srednjovjekovne Bosne (Ispisi iz knjiga zaduženja Državnog arhiva u Dubrovniku 1365–1525). (e-izdanja)

d) Edicija Časopisi

Prilozi br. 54 (urednik: Muhamed Nametak)

Historical searches/Historijska traganja br. 24 (urednik: Sabina Veladžić)

3. Bibliografija saradnika Instituta:

34 naučna i stručna članka u periodici (od kojih 8 u inostranstvu) (u 2020. – 12; u 2021. – 18; u 2022. – 20; u 2023. – 21; u 2024. – 34) (Ukupno posljednih 6 godina: 139)

20 naučnih i stručnih članaka u Zbornicima radova ili kao poglavlja u knjigama (od kojih 4 u inostranstvu) (u 2020. –15; u 2021. – 18; u 2022. – 12; u 2023. – 40; u 2024. – 18) (Ukupno 6 godina: 123)

9 naučnih monografija (u 2020. – 2; u 2021. – 8; 2022. – 2; u 2023. – 5; u 2024 – 7) (Ukupno 6 godina: 33)

54 referat na naučnim skupovima (od kojih 22 u inostranstvu) (u 2020. – 15; u 2021 – 31; 2022. – 32; u 2023. – 52; u 2024 – 59) (Ukupno 6 godina: 243)

10 prikaza novijih historiografskih izdanja (u 2021. – 15; 2022. – 22; u 2023. – 16; u 2024. – 19) (Ukupno 5 godina: 82)

4. Organizacija naučnih događaja:

Međunarodna naučna konferencija „Srebrenica 30 godina poslije genocida: sjećanje, odgovornost i izazovi negiranja“, suorganizacija više članica Univerziteta u Sarajevu, Sarajevo, 1. do 3. jula 2025. godine.

International Conference: „Conference on International Law, Politics, and Memory: 30th Anniversary of the Srebrenica Genocide“, suorganizacija sa Balkan Studies Fondation, İSAR, Institut za istraživanje zločina – Univerzitet u Sarajevu, Worldwide Lawyers Association, Ankara Düşünce ve Araştırma Merkezi (ADAM), Skoplje, Sj. Makedonija, 8. juli 2025.

30 godina poslije Daytona: mitovi, realnosti i nove vizije budućnosti Bosne i Hercegovine, suorganizacija više članica Univerziteta u Sarajevu, Sarajevo, 21. do 23. novembra 2025.

Međunarodna pravna konferencija “Daytonski sporazum 30 godina poslije: Pravni osvrt, politika fragmentacije i budućnost izgradnje mira”, suorganizacija sa WOLAS (Udruženje advokata Yeryüzü), BSF (Fondacija za balkanske studije), Univerzitet u Istanbulu, TİKA, Internacionalni univerzitet u Sarajevu, Istanbul, 27–28. novembar 2025.

Međunarodna naučna konferencija „Na raskršću historije: saobraćaj, prostor i društvo kroz prošlost Bosne i Hercegovine“, 28. novembar 2025.

5. Promocija izdanja Instituta za historiju:

Održano je više promocija institutskih izdanja a fokusom na ediciju „Historija BiH I-VI“ u Sarajevu, Travniku, Tešnju, B. Krupi, Bihaću, Bužimu, Cazinu, Brčkom, Nikšiću, Ljubljani i Zagrebu.

6. Biblioteka Instituta za historiju

Tokom 2025. godine nastavljen je intenzivan rad na popisu, bibliotečkoj obradi i djelimičnoj reviziji bibliotečkog fonda. U tom periodu bibliotečki je obrađeno i uneseno u elektronsku bazu 1.028 knjiga i časopisa, čime je ukupan broj obrađenih i zavedenih publikacija u elektronskoj bazi i inventarnim knjigama dostigao 11.827 knjiga i 5.185 naslova časopisa. Paralelno s tim, nastavljen je proces unošenja fonda u bazu COBISS, u kojoj se trenutno nalazi više od 2.300 unesenih naslova. Za časopise Prilozi i Historijska traganja izrađeni su univerzalni decimalni brojevi (UDK) i dodijeljene DOI oznake, čime je unaprijeđena njihova međunarodna vidljivost i citatna prepoznatljivost. U izvještajnom periodu objavljena su elektronska izdanja časopisa, kao i ostalog izdavačkog opusa, te je započet proces postavljanja časopisa na OJS platformu, kao i monografija i posebnih izdanja na OMP platformu. Istovremeno je izvršeno preslaganje dijela bibliotečkog fonda iz depoa, koji je smješten u preostale raspoložive police, čime su poboljšani uslovi čuvanja i dostupnosti građe. Biblioteka je učestvovala na Sajmu knjige u Skenderiji, gdje je ostvaren značajan plasman vlastitih izdanja. Zaposlenici u biblioteci su tokom godine redovno prisustvovali prezentacijama, promocijama, stručnim predavanjima i webinarima u organizaciji Univerziteta u Sarajevu, Nacionalne i univerzitetske biblioteke Bosne i Hercegovine, kao i drugih relevantnih institucija. U okviru Erasmus+ programa, realizovane su aktivnosti međunarodne mobilnosti: Igor Mišković je učestvovao u programu Staff Mobility for Training u instituciji CIPFP Valle de Elda (Španija) u maju 2025. godine, dok je Anida Ibričić pohađala Library Training na Univerzitetu u Granadi. Tokom godine izvršena je distribucija vlastitih izdanja bibliotekama širom Bosne i Hercegovine, koja su otkupljena putem Fondacije za bibliotečku djelatnost. Također, sva izdanja objavljena tokom 2024. godine distribuirana su institucijama i bibliotekama s kojima postoji razmjena, a obavezni primjerci dostavljeni su Nacionalnoj i univerzitetskoj biblioteci BiH. Predstavnici biblioteke posjetili su Sajmove knjige u Beogradu i Zagrebu, gdje su, osim nabavke novih publikacija za fond, realizovane i razmjene izdanja s partnerskim institucijama. Kontinuirano je vršeno snabdijevanje knjižara s kojima postoje potpisani ugovori vlastitim izdanjima, dok je edicija Historija Bosne i Hercegovine, koja je u potpunosti rasprodata, distribuirana direktno kupcima. Biblioteka je učestvovala na svim promocijama vlastitih izdanja u Bosni i Hercegovini i inostranstvu, pružajući tehničku i medijsku podršku njihovoj realizaciji. Pored navedenog, tokom cijele godine odvijao se svakodnevni rad na izdavanju publikacija biblioteke, kako u saradnji s internim autorima tako i s vanjskim saradnicima, te je osiguravana međubibliotečka pozajmica za saradnike iz drugih biblioteka. Posebno treba izdvojiti uspješno okončanje procesa uvršatavanja časopisa Historijska traganja u bazu SCOPUS tokom juna 2025, pod vođstvom Anide Ibričić.

7. Međunarodna razmjena naučnog osoblja (ERASMUS):

Muhamed Nametak, Université catholique de Louvain, Belgija

Enes Dedić, University of Valladolid, Španija

Amir Džinić, Université catholique de Louvain, Belgija

Anida Ibričić, Univerzitet u Granadi, Španija; Université catholique de Louvain, Belgija; EUPeace mobility: Univerzitet u Marburgu, Njemačka

Igor Mišković, CIPFP Valle de Elda, Španija

Fatima Išerić, Escola Superior de Desporto de Rio Maior, Portugal

Naučni projekti podržani na Javnim pozivima 2025-2026:
1. ”Urbanizacija Bosne i Hercegovine u XX stoljeću – izvori, historiografija, nova istraživanja” (voditeljica: dr. Aida Ramić) (projekat finansiran od Federalnog ministarstva obrazovanja i nauke)
2. „Svakodnevni život u Sarajevu za vrijeme Drugog svjetskog rata“ (voditeljica: dr. Sanja Gladanac-Petrović) (projekat finansiran od Ministarstva za nauku, visoko obrazovanje i mlade Kantona Sarajevo)
3. „Život uz saobraćajne komunikacije u srednjem i novom vijeku na području Bosne i Hercegovine“ (voditelj: dr. Nedim Rabić) (projekat finansiran od Federalnog ministarstva obrazovanja i nauke)
4. „O bosanskohercegovačkom prostoru i ljudima 17. stoljeća“ (prevođenje monografija Ramize Smajić i Sedada Bešlije na engleski jezik) (voditelj: dr. Sedad Bešlija) (projekat djelimično finansiran od Ministarstva civilnih poslova BiH)
5. „Elektrifikacija Bosne i Hercegovine u XIX i XX stoljeću kao preduslov modernizacije i urbanizacije“ (voditeljica: dr. Dženita Sarač-Rujanac) (projekat finansiran od Federalnog ministarstva obrazovanja i nauke)
6. „Digitalna transformacija izdavaštva Univerziteta u Sarajevu – Instituta za historiju“ (voditeljica: Anida Ibričić, MA) (projekat finansiran od Ministarstva civilnih poslova BiH)
7. „The lost archive: Traces of Communication That Has Not Been Preserved between Bosnian and Serbian Courts in the 15th Century“ (voditelj: dr. Enes Dedić) (projekat finansiran od: Archives Portal Europe (APE)
8. „Multiple Vassalage in the Western Balkans in the Middle Ages” #62470114 financiran od Western Balkans Fund–International Visegrad Fund. Projekat realiziran u periodu 2. mart-11. maj 2025. godine na Eotvos Lorand University u Budimpešti. (Voditelj: dr. Enes Dedić)
9. „Organizacione i pravne osnove razvoja turizma u Bosni i Hercegovini 1918-1941. godine“ (voditelj: Sonja Dujmović) (projekat finansiran od: Federlano ministarstvo obrazovanja i nauke)

9. Nagrade i priznanja

Na Ceremoniji dodjele nagrada i priznanja na 36. Međunarodnom sajmu knjiga u Skenderiji u Kategoriji “Memorija” za kapitalna izdanja kulturne, historijske i političke baštine nagrađen je Zbornik radova “Historija Roma u Bosni i Hercegovini” ur. Danijela Vojaka i Sanje Gladanac-Petrović, u izdanju Instituta za historiju UNSA i Instituta za društvene znanosti Ivo Pilar iz Zagreba.

10. Dugoročni infrastrukturni projekat:

Projekat: Smještaj Instituta za historiju (u toku)

U toku 2025. Vlada KS je donijela Zaključak da se prostorije Zavoda za saobraćaj GF u ulici Stjepana Tomića br. 1 dodijele na korištenje Institutu (2 sprata) i ALU BiH (1 sprat). Zbog proceduralnih razloga i nedostajućih sredstava za preseljenje u 2025., prostorije nisu preuzete na korištenje. U tom kontekstu, očekuje se podrška Institutu u 2026. godini.

11. Naučnoistraživačka oprema:

Institut za historiju je putem Javnih nabavki izvršio nabavku naučnoistraživačke i infrastrukturne opreme  (4 laptopa, 3 skenera, 1 printer i 5 eks. hard diskova) potrebne za rad naučnog sektora i administrativnog sektora u sljedećem iznosu:

-2.846,61 KM iz sredstava dobijenih na Javnim pozivima

-7.979,53 KM iz budžetskih sredstava (Izvor 10).

Vijeće Instituta za historiju

PLAN RADA INSTITUTA ZA HISTORIJU ZA 2026. GODINU

Na osnovu plana rada definiranog mandatnim programom direktora Instituta (2024-2028.), pristiglih pojedinačnih Planova rada saradnika Instituta za 2025. godinu, te ostalih prijedloga saradnika Instituta, Vijeće Instituta za historiju je na 16. redovnoj sjednici 04.02.2026. godine usvojilo Plan rada Instituta za historiju za 2026. godinu:

1. Realizacija Dinamičkog plana napredovanja u naučna/stručna zvanja za 2026. godinu.
2.  Izdavačka djelatnost:a) Historijske monografije

Safet Bandžović, Rusija i Istočno pitanje: izazove deosmanizacije i balkanski odgovori (II toma).

Enes Dedić, Radivoj Kristić Kotromanić. (englesko izdanje)

Sanja Gladanac-Petrović, Školski sistem u Bosni i Hercegovini za vrijeme NDH.

Jasmin Medić i Mersiha Jaskić, Zločini nad ženama u logoru Omarska.

Badran bin Abdul Rahman Al-Honaihen, Saudijsko – bosanskohercegovački odnosi i veze u periodu od 1992. do 2015. godine. (bosansko izdanje-samofinansiranje)

Sonja Dujmović, Organizacione i pravne osnove razvoja turizma u Bosni i Hercegovini 1918-1941. godine.

b) Edicija: Časopisi

Časopis Prilozi br. 55

Časopis Historijska traganja br. 25

c) Edicija: Posebna izdanja

Zbornik radova: Na raskršću historije. Saobraćaj, prostor i društvo kroz prošlost Bosne i Hercegovine.

d) Edicija: Memoari

Josef Regel, „Uspomene bosanskohercegovačkog željezničkog nadgeometra (1881-1921)“. (ur. Enes S. Omerović i Tomasz Jacek Lis)

e) Bibliografija

Igor Mišković, Anida Ibričić, Lamija Hamzakadić, Bibliografija saradnika Instituta za historiju (do 2025.)

Amila Kurtović-Čalija, Savremena bibliografija srednjovjekovne Bosne (Popis objavljenih izvora i literature o srednjovjekovnoj Bosni od 2001. do 2025. godine)

3. Konferencije:

Međunarodna naučna konferencija: Odnosi Bosne i Hercegovine i Crne Gore kroz historiju, Organizatori: Institut za historiju i Filozofski fakultet u Nikšiću

4. Naučno-istraživački projekti podržani od drugih institucija:
   1. ”Urbanizacija Bosne i Hercegovine u XX stoljeću – izvori, historiografija, nova istraživanja” (voditeljica: dr. Aida Ramić) (projekat finansiran od Federalnog ministarstva obrazovanja i nauke)
   2. „Svakodnevni život u Sarajevu za vrijeme Drugog svjetskog rata“ (voditeljica: dr. Sanja Gladanac-Petrović) (projekat finansiran od Ministarstva za nauku, visoko obrazovanje i mlade Kantona Sarajevo)
   3. „Život uz saobraćajne komunikacije u srednjem i novom vijeku na području Bosne i Hercegovine“ (voditelj: dr. Nedim Rabić) (projekat finansira Federalno ministarstvo obrazovanja i nauke)
   4. „Elektrifikacija Bosne i Hercegovine u XIX i XX stoljeću kao preduslov modernizacije i urbanizacije“ (voditelj: dr. Dženita Rujanac) (projekat finansira Federalno ministarstvo obrazovanja i nauke)
   5. „The lost archive: Traces of Communication That Has Not Been Preserved between Bosnian and Serbian Courts in the 15th Century“ (voditelj: dr. Enes Dedić) (projekat finansiran od: Archives Portal Europe (APE
   6. „Organizacione i pravne osnove razvoja turizma u Bosni i Hercegovini 1918-1941. godine“ (voditelj: Sonja Dujmović) (projekat finansiran od: Federlano ministarstvo obrazovanja i nauke) 

5. Višegodišnji projekti (potrebna priprema i razrada):1. Historiografija o Bosni Hercegovini na stranim jezicima
   2. Interaktivna grafika sinteze Historija Bosne i Hercegovine
   3. Kolektivni naučni projekat Instituta za historiju prema EU fondovima za naučni rad
   4. Intenzivni kurs engleskog jezika za saradnike (beginner, intermediate and advanced level)
6. Dugoročni infrastrukturni projekat:
   1. Projekat: Smještaj Instituta za historiju (Privremeno rješenje: Korištenje prostorija u ul. Stjepana Tomića 1 – opcionalno)
7. Tekući projekti i aktivnosti:
   1. Akademsko usavršavanje i napredovanje saradnika
   2. Nastavak rada saradnika na usvojenim individualnim projektima
   3. Učešće saradnika Instituta na naučnim konferencijama, seminarima, radionicama u zemlji i inostranstvu
   4. Objavljivanje naučnih radova saradnika Instituta u časopisima u zemlji i inostranstvu
   5. Povremena arhivska istraživanja saradnika u zemlji i inostranstvu shodno iskazanim potrebama i finansijskim mogućnostima
   6. Intenzivne promocije novih izdanja Instituta u zemlji i inostranstvu, prema mogućnostima
   7. Jačanje međuinstitucionalne saradnje sa srodnim ustanovama u zemlji i inostranstvu
   8. Projektne aplikacije za 2024/25. godinu unutar BiH
   9. Tehnička priprema Instituta za aplikacije na fondove EU
   10. Iznalaženje finansijskih sredstava za one aktivnosti saradnika koje nisu budžetom KS predviđene
   11. Iznalaženje mogućnosti masovnijeg otkupa/prodaje izdanja Instituta, posebno edicije Historija BiH
   12. Iznalaženje opreme za rad shodno iskazanim potrebama saradnika
   13. Rad na rješavanju dugogodišnjih aktivnih sudskih sporova i potraživanja od Instituta, prema mogućnostima
   14. Organizacija predavanja, naučnih tribina, panela, seminara po ukazanoj potrebi ili inicijativi (samostalno, u saradnji sa drugim ustanovama ili prema zahtjevu Rektorata UNSA)
   15. Shodno finansijskim i operativnim mogućnostima, razmatranje i uvrštavanje u tekući Plan rada vanrednih naučnih projekata ili izdanja u skladu sa eventualnim inicijativama unutar ili van Instituta.

Napomena: Plan rada će se realizovati u skladu sa dinamikom realizacije tj. raspoloživosti sredstava iz usvojenog Budžeta Instituta za historiju za 2026. godinu o čemu odlučuje Vlada Kantona Sarajevo i resorno Ministarstvo finansija, budući da je Vlada Kantona Sarajevo 2025. Godinu, uprkos činjenici da je budžet Instituta za 2025. odobren na Skupštini KS i da je Institut poslovao u okvirima odobrenog budžeta, završila sa budžetskim deficitom te je dio obaveza iz 2025. godine sa budžetskih pozicija 613100, 613900 i 821300 prenesen u 2026. godinu. Dakle, Vlada kao osnivač nije bila u stanju pratiti Plan rada Instituta za historiju za 2025. godine i izvršiti svoje obaveze do 31.12.2025. godine te će posljedično navedenoj situaciji doći, vjerovatno, do smanjivanja kapaciteta realizacije planiranih aktivnosti za 2026. godinu jer će Vlada dospjele obaveze iz 2025. godine realizirati iz budžeta za 2026. godinu.

                                                                                                          Vijeće Instituta za historiju